Anayasa Mahkemesi Güvenlik Soruşturması Kararı

Ağustos 24, 2020by Cemre Bingöl0

Anayasa Mahkemesi Güvenlik Soruşması Kararı

Anayasa Mahkemesi Güvenlik Soruşturması Kararı ile; memurluğa girişte tüm memurlar bakımından güvenlik soruşturması yapılmasına ilişkin hüküm iptal edilmiştir. Konu hakkında detaylı bilgiye, aşağıdaki yazımızdan ulaşabilirsiniz.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48’inci maddesinde memurluğa girişte genel ve özel şartlar düzenlenmiş olup bu şartlardan genel şartlara 3 Ekim 2016 tarihinde, 676 Sayılı OHAL KHK’sının 74. maddesi ile şartı eklenmiştir. Bu kanun hükmü ile, güvenlik soruşturması yapılmasına ilişkin hüküm Devlet Memurları Kanunu’na eklenerek tüm kamu kurumları bakımından memurluğa girişte uygulanır hale gelmiştir. Anayasa Mahkemesi, 2018/73 E. 2019/65 K. 24/07/2019 sayılı Kararında, ilgili kanun hükmünü iptal etmiştir. Anayasa Mahkemesi Güvenlik Soruşturması Kararının tam metnine bu linkten ulaşabilirsiniz.

İçinde bulunduğumuz dönemde, kamu kurumlarına personel alımı sırasında güvenlik soruşturması yapılmasının Anayasa Mahkemesi Güvenlik Soruşturması Kararı uyarınca yasal bir dayanağı bulunmamaktadır.

Güvenlik soruşturması olumsuz çıkan ve bu nedenle memurluğa alımı yapılmayan kişiler, idare mahkemesinde bu işleme karşı dava açabilirler.

Anayasa Mahkemesi’nin güvenlik soruşturması kararına göre; “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda devlet memurluğuna atanmada esas alınacak kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına ve işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesi Anayasa’nın 13., 20. ve 128. maddeleriyle bağdaşmamaktadır.”

Anayasa Mahkemesi, önce, memurluğa girişte güvenlik soruşturması yapılması gerektiğine dair 676 Sayılı OHAL KHK’sının 74. maddesi ile değişen kanun hükmünü 24/07/2019 tarihli 2018/73 E. 2019/65 K. Sayılı kararıyla iptal etmiş, daha sonra bir diğer kararıyla güvenlik soruşturması yapan birimlerin; kamu kurum ve kuruluşlarının arşivinde yer alan ve hukuki denetimden geçmeyen bilgilere erişebileceğine dair düzenlemeyi iptal etmiştir.

İptal edilen kanun hükmüne göre, “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları arşivlerinden ve elektronik bilgi işlem merkezlerinden bilgi ve belge almaya, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Mahkemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında tutulan kayıtlara ulaşmaya, Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından yürütülen soruşturma sonuçlarını, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ile kesinleşmiş mahkeme kararlarını almaya yetkilidir” denilmektedir.

Kuralda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli olanların bu kapsamda kişisel veri niteliğindeki bilgilere ulaşması öngörülmüşken Kanun’da bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturma ve araştırmayı yapacağına, bu bilgilerin hangi koşullarla saklanacağına, ilgililerin söz konusu bilgilere itiraz etme imkânının olup olmadığına, bilgilerin bir müddet sonra silinip silinmeyeceğine,  silinecekse bu sırada izlenecek usulün ne olduğuna, yetkinin kötüye kullanımını önlemeye yönelik nasıl bir denetim yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Bu nedenle güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına, işlenmesine yönelik temel ilke ve güvencelere kanunda yer verilmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesi Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleriyle bağdaşmamaktadır.

Netice olarak, Anayasa Mahkemesi güvenlik soruşturması kararı ile memurluğa girişte güvenlik soruşturması yapılması şartı kaldırılmış; ayrıca güvenlik soruşturması usulüne ilişkin düzenleme de kişisel verilerin korunmasına ilişkin yasal düzenlemelere aykırılık teşkil ettiğinden bahisle iptal edilmiştir.

Mevzuatımızda şu an için güvenlik soruşturması yapılmasının herhangi bir yasal dayanağı bulunmamakta olup memurluğa girişte güvenlik soruşturması engeline takılanlar ofisimizle iletişime geçebilirler.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

20 − seventeen =

DANIŞMA HATTI

Kor Avukatlık ve Danışmanlık. Bu sitede bulunan bütün içerik, Türkiye Barolar Birliği’nin Meslek Kurallarına uygun şekilde tasarlanmış olup sadece bilgilendirme amaçlıdır.                             

Copyright © KorHukuk 2020