Evlat Edinmenin Şartları

Ağustos 11, 2020by Av. Cemre Bingöl0

Evlat Edinmenin Şartları

 

Evlat Edinme Yoluyla Türk Medeni Kanunu’na Göre Soybağının Kurulması

Evlat Edinme İlişkisinin Kurulması İçin Gerekli Şartlar

  • Medeni Kanun, küçüklerin evlat edinilmesi ile ergin veya kısıtlıların evlat edinilmesini farklı esaslara tabi tutmuştur.

Küçüklerin Evlat Edinilebilmesi İçin Gerekli Genel Şartlar

  • Küçük, evlat edinen tarafından bir yıl süre ile bakılmış ve eğitilmiş olmalıdır.
  • Evlat edinme küçüğün yararına bulunmalıdır.
  • Evlat edinenin diğer çocuklarının yararları hakkaniyete aykırı biçimde zedelenmemelidir.

İlgililere İlişkin Şartlar

  • Evlat edinenler evli ise kural olarak birlikte evlat edinmelidir. Evli kişinin tek başına evlat edinmesi, otuz yaşını aşmış olması, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunması veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması halinde mümkündür.
  • Eşlerin birlikte evlat edinebilmesi için, en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.
  • Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.
  • Evlat edinecek kişilerin ayırt etme gücüne sahip olması gerekir. Ayırt etme gücüne sahip olmakla birlikte vesayet altında bulunanlar için vesayet ve denetim makamından izin alınması gerekir.
  • Evli olmayan kişinin evlat edinebilmesi için otuz yaşını doldurmuş olması gerekir.
  • Evlat edinilenin evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması gerekir.
  • Evlat edinme ilişkisinin kurulabilmesi için ayırt etme gücüne sahip küçüğün rızasının olması gerekir. Küçük vesayet altında ise, ancak vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.
  • Küçüğün evlat edinilebilmesi için ana ve babanın rızası gerekir. Ana ve baba velayet hakkına sahip olmasalar bile, küçüğün evlat edinilebilmesi için rızaları gerekir.
  • Ana ve babanın kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa veya küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa ana ve babanın rızası aranmaz.
  • Erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesi MK m. 313 hükmünde düzenlenmiştir.
  • Yasa koyucu, erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesini küçüklerin evlat edinilmesine nazaran daha sert koşullara bağlamıştır.
  • Bunun nedeni, evlat edinme kurumunun amacının, bakım, eğitim ve korunma ihtiyacı içinde bulunan küçüklerin bu ihtiyaçlarının mümkün olduğu ölçüde ana baba çocuk ilişkisi içinde karşılanmasını sağlamak olmasıdır.
  • Ergin ve kısıtlılar açısından da ancak bu nitelikte ihtiyaçlar söz konusu olduğunda evlat edinmeye izin verilmektedir.

Ergin Ve Kısıtlıların Evlat Edinilmesinin Şartları

  • Evlat edinilenin ergin veya kısıtlı olması,
  • Evlat edinenin altsoyunun açık muvafakatinin bulunması,
  • Evlat edinilenin evli olması halinde eşinin rızası,
  • Evlat edinen ve evlat edinilen açısından MK m. 313’de yer alan şartlardan birinin gerçekleşmiş olması.
  • Diğer şartlar yönünden küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyasen uygulanır.

Evlat Edinme Kararı

  • Evlat edinme ilişkisi, evlat edinen ve evlat edinilenin rızası ile kanunun aradığı diğer şartların yerine getirilmesi üzerine, evlat edinenin başvurusu sonucu verilen mahkeme kararının kurduğu bir hukuki ilişkidir.
  • Mahkeme, evlat edinme kararını vermeden önce, evlat edinme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırmalıdır.
  • Evlat edinme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesinde, evlat edinme kararının verileceği an dikkate alınır (MK m. 315).
  • Ancak, evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz. Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.
  • Evlat edinme kararının verilebilmesi için hakim, evlat edinme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırdıktan sonra, ayrıca, MK m. 316’da öngörülen araştırmayı da yapmalıdır.

Evlat Edinme İlişkisinin Sonuçları

  • Evlat edinme ilişkisi, evlat edinen ile evlatlık arasında soybağının kurulmasını sağlar. Bu ilişkinin kurulması sonucunda evlat edinen ile evlatlık ve altsoyu  arasında hısımlık ilişkisi meydana gelmiş olur. Buna karşılık, evlatlık ile evlat edinenin diğer hısımları arasında hısımlık ilişkisi kurulmaz.
  • Evlat edinme ilişkisi ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz (MK m. 314).
  • Evlat edinme ilişkisi sonucunda, ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.
  • Velayet hakkının evlat edinene ait olmasıyla birlikte, çocukla kişisel ilişki kurulması, çocuğun bakımı, eğitimi, temsil edilmesi, çocuk mallarının yönetimi ve çocuk mallarından yararlanma yetkileri de evlat edinene ait olur.
  • Evlat edinme ilişkisinin varlığına rağmen, evlatlığın ailesiyle olan soybağı da devam eder.
  • Evlatlığın ana ve babasının çocuk ile kişisel ilişki kurması, MK m. 323 vd. hükümlerine tabi olur.
  • Evlat edinme ilişkisinin kurulması, evlat edinen ile evlatlık veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında kesin bir evlenme yasağı meydana getirir (MK m. 129).
  • Evlat edinme ilişkisinin kurulmasıyla evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur (MK m. 314). MK m. 500’de evlatlık ve altsoyunun, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olacağı hükmü yer almaktadır. Bununla birlikte evlatlık ve altsoyunun mirasçılığı tek yönlüdür. Evlat edinen ve hısımları, evlatlığa mirasçı olamazlar. Evlatlık ve altsoyu da, evlat edinenin diğer mirasçılarına mirasçı olamazlar.
  • Evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder (MK m. 500).
  • Evlatlık, küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse, çocuğa yeni bir ad verebilir. Buna karşılık ergin olan evlatlık açısından evlat edinenin soyadını alma zorunluluğu yoktur. Ergin olan evlatlık, evlat edinme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.
  • Evlatlığın vatandaşlığı, evlat edinme ilişkisinin kurulmasından etkilenmez. Ancak, küçük olan evlatlık, vatansız ise veya ana babası bulunmuyorsa veya nerede olduğu bilinmiyorsa, Türk tarafından evlat edinildiğinde Türk vatandaşı olacaktır (Türk Vatandaşlığı K. m. 3).

Evlat Edinme ilişkisinin Sona Ermesi

  • Evlat edinme ilişkisi, mahkeme kararı ile meydana gelen bir hukuki ilişki olduğundan, sona erdirilmesi de ancak kanunda öngörülen sebeplere dayanarak ve mahkeme kararı ile gerçekleştirilebilir.
  • MK m. 317 ve 318, evlat edinme ilişkisinin sona ermesi sebepleri olarak, evlat edinme ilişkisinin kurulması için rızası gereken kişilerin rızasının alınmamış olmasını ve evlat edinme ilişkisinin esasına ilişkin noksanlıkların bulunmasını saymaktadır.
  • Evlat edinme ilişkisinin iptaline yol açacak esasa ilişkin noksanlıkları, evlat edinen ile evlat edinilen arasında kanunun aradığı nitelikte bakma ve eğitme ilişkisinin bulunmaması, evlat edinme için gerekli asgari yaş şartının veya evlilik süresinin gerçekleşmemesi, birlikte evlat edinme kuralına aykırılık, evlat edinen ile evlat edinilen arasında asgari yaş farkının bulunmaması olarak belirtmek mümkündür.
  • İptal davasının süresi MK m. 319’da, evlat edinmeye aracılık ise MK m. 320’de düzenlenmiştir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

1 × one =

DANIŞMA HATTI

Kor Avukatlık ve Danışmanlık. Bu sitede bulunan bütün içerik, Türkiye Barolar Birliği’nin Meslek Kurallarına uygun şekilde tasarlanmış olup sadece bilgilendirme amaçlıdır.                             

Copyright © KorHukuk 2020