Findeks “Bu Çek Dolaşımda Değildir” İbaresi

Eylül 7, 2020by Cemre Bingöl0

Bilindiği üzere, ticari hayatta çekler sıklıkla kredi vasıtası olarak kullanılmakta ve çoğu zaman vadeli olarak düzenlenmektedir.  2017 yılında, Çek Kanunu’nda yapılan değişiklik ile çeklerde karekod bulunması zorunluluğu getirilmiştir.

Karekodlu çek uygulaması, karşılıksız çek riskini bertaraf etmek için getirilmiş olmasına rağmen hala bu konuda yeterli olamamaktadır. Piyasada, ikiz çek, sahte imzalı çek gibi çeklerin dolaşımda olduğu tarafımızca görülmekte olup çek dolandırıcılığında yaygın kullanılan birçok yöntem bulunmakta ve kötü niyetli kişiler haksız kazanç elde etmektedir.

İlgili kişiler, bir çeki kabul ederken Findeks üzerinden çekin üzerinde bulunan karekod ile sorgulama yaparak kontrol sağlamakta, borçlu firmanın çek skoruna ulaşabilmekte, bugüne kadar kaç çekinin yazılmış ve ödenmiş olduğunu görebilmekte ve böylece bir risk değerlendirmesi yapabilmektedir. Öncelikle, Kor Avukatlık ve Danışmanlık olarak, çek kabul etmeden önce mutlaka bu sorgunun yapılması ve çıkan raporun detaylı şekilde analiz edilmesini öneriyoruz.

Örneğin, firmanın Mayıs ayında yazılan çek sayısında olağan dışı bir artış olması ve Mayıs ayında yazılan çeklerin bir çoğunun Eylül ya da Ekim ayı vadeli olması durumunda, firmanın yazdığı ortalama çek bedeli 30-40 bin TL civarıyken sizin elinizde 90 bin TL ve üzeri bir çekin bulunması söz konusu ise, yapacağınız en doğru hamle, o çeki hiç kabul etmemek olacaktır.

Kimi zaman, çek hakkında sorgu yaptıktan sonra herhangi bir olumsuz duruma rastlanmaması üzerine, ilgili kişi, çeki kabul etmektedir. Ancak, aradan belirli bir süre geçtikten çek hakkında bir kez daha sorgulama yapıldığında, “Bu çek dolaşımda değildir” yazısı görülmektedir. Haliyle, yetkili çek hamilleri, vadesi geldiğinde çeki tahsil edemeyeceğinden endişe duymaktadır. Ayrıca, bu ibare nedeniyle şüphe oluşması; çekin bir başkasına devrini de engellemektedir.

Bazı çekler hakkında Findeks üzerinden sorgulama yaptığınızda “Bu çek dolaşımda değildir” ibaresi çıkıyorsa, bunun birçok nedeni olabilir. Nitekim, raporda, bu çek dolaşımda değildir denildikten sonra, altında birçok farklı ihtimal sıralanmakta ve Çek Raporunda yer alan yazının devamında “Çekin dolaşımda olmaması; geçerliliğini yitirmiş, ödenmiş, karşılıksız çıkmış, iptal edilmiş, hakkında kayıp ya da çalıntı bildirimi yapılmış olmasını ifade eder. Lütfen çeki kabul etmeden önce çekin ait olduğu banka ile iletişime geçiniz” ifadeleri yer almaktadır.

findeks cek dolasimda degildir

Böyle bir durumda, yapılacak en doğru hareket, çekin verildiği Banka ile irtibata geçerek durumun aslını öğrenmektedir. Ancak, Bankalar, müşteri sırrı yahut ticari sır olduğu gerekçesiyle, çekin yetkili hamili dahi olsanız bilgi vermekten kaçınmaktadırlar. Bankanın bilgi vermemesi nedeniyle ileride zarara uğramanız halinde, bu zararın tazminini Bankadan talep etmeniz -belirli koşullar altında- mümkündür.

Çekin vadesinden önce bankaya ibrazı yasaklanmış olduğundan; böyle bir durumda çoğu zaman vade gününün beklenmesi gerekecek, bu da birçok zarara sebebiyet verebilecektir.

Şunu da belirtmek gerekir ki; kimi zaman, “Bu çek dolaşımda değildir” ifadesi yalnızca çekin bankaya henüz ibraz edilmemiş olmasından kaynaklanmakta, uhdesinde hiçbir sorun barındırmayan, karşılığı olan çekler hakkında da bu ifadenin çıktığı görülmektedir.

Bazen de “Bu çek dolaşımda değildir” ifadesinin sebebi, gerçekten o çekin vadesinde tahsil edilemeyecek olmasından kaynaklanmaktadır. Eğer firmanın yakın tarihli birkaç çeki hakkında karşılıksız işlemi yapılmış ve banka yasal takibe geçmişse, böyle durumlarda da çek dolaşımda değildir şeklinde ifade çıkması mümkündür.

Netice olarak, yetkili hamil tarafından şüphe yaratan ve çeki başkalarına devretmesini engelleyen “Bu çek dolaşımda değildir” ifadesi ile karşılaşmanız halinde, yapılacak ilk iş bankayla iletişime geçmek olacaktır. Bankanın tarafınıza bilgi vermekten kaçınması halinde, iletişim formu üzerinden tarafımızla iletişime geçerek bu ifadenin sebebinin tarafımızca araştırılmasını ve gerekli görüldüğü takdirde yasal yollara başvuru yapılmasını sağlayabilirsiniz.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

19 − 15 =

DANIŞMA HATTI

Kor Avukatlık ve Danışmanlık. Bu sitede bulunan bütün içerik, Türkiye Barolar Birliği’nin Meslek Kurallarına uygun şekilde tasarlanmış olup sadece bilgilendirme amaçlıdır.                             

Copyright © KorHukuk 2020