Kripto Para Hesabına Haciz Gelir Mi?

Nisan 16, 2021by Cemre Bingöl0

Kripto Para Hesabına Haciz Gelir Mi? sorusunun cevabı son günlerde oldukça merak edilmektedir. İstanbul 14. İcra Müdürlüğü tarafından bir borçlunun kripto piyasasındaki hesabına haciz konulduğu haberinin yayınlanması ile birlikte, kripto piyasalarında işlem yapan pek çok kişi hesabına haciz konulma tehlikesi bulunup bulunmadığı hakkında endişe duymaktadır. Bu yazımızda, kripto para hesabına haciz gelir mi sorusuyla birlikte konuyla alakalı merak edilen güncel soruların cevaplarını bulabilirsiniz.

Giriş

Kripto para piyasalarında günümüzde pek çok kişi yatırım yapmakta ve alım satım faaliyetleri ile uğraşmaktadır. Yüksek kar oranlarıyla oldukça cazip alım satım fırsatları sunan bu piyasalar günümüzde oldukça yaygınlaşmış, büyük yatırımcıların olduğu kadar küçük yatırımcıların da ilgisini çekmiştir. Türkiye’de şu anda 5 milyon kişinin kripto para piyasalarını aktif olarak kullandığı bilinmektedir. Bu bağlamda, işlemlerin gerçekleştirildiği çeşitli kripto para alım satım platformları bulunmakta olup bunların bazıları yerli, bazıları ise yurt dışı menşeilidir. Yerli kripto para piyasalarında bu tarz faaliyet yürüten birçok farklı şirket bulunmaktadır. Şu anda ülkemizde bu şirketlerden en çok Paribu ve Btctürk platformları ön plana çıkmaktadır. Yakın zamanda, İstanbul 14. İcra Müdürlüğü tarafından Btcktürk’te kripto para hesabı bulunan bir borçlunun hesabına haciz konulmuş ve kripto para hesabına haciz uygulanması konusunda birçok kişinin kafasında soru işaretleri oluşmuştur.

Kripto Para Hesabına Haciz Uygulanması

Kripto hesaplarına haciz konulacağına dair herhangi bir yasal düzenleme bulunmamakla birlikte, mevcut yasal düzenlemeler ışığında kripto para hesabına haciz konulmasının mümkün olduğunu söyleyebiliriz. Bakılması gereken kanun hükmü “Üçüncü Şahıslardaki Hak ve Alacakların Haczi”ni düzenleyen İcra İflas Kanunu’nun 89. maddesidir. Nasıl ki bir kişinin icra dairesi aracılığıyla takip edilen borçlarının tahsili için bu şahsın banka hesaplarına haciz konulması mümkünse, aynı şekilde, kripto para hesabının haczi de mümkündür.

Üçüncü şahıslardaki hak ve alacakların haczinde, uygulamada karşımıza üçüncü şahıs olarak en çok bankalar çıktığı için ve kripto para alım-satım uygulaması ile bankalar bu örnekte benzerlik gösterdiği için burada banka örneğinden gidilmesi faydalı olacaktır. Banka hesaplarının haczinde, birçok bankaya İcra Müdürlüğü tarafından müzekkere yazılmak suretiyle banka hesaplarına öncelikle bloke konularak kişinin bulunan mevduatı hakkında serbestçe tasarruf yapması engellenmekte, daha sonra bankadaki paranın icra dairesine ödenmesi sağlanarak tahsilat yapılabilmektedir. Kripto para yönünden de alacaklı, borçluya karşı aynı yolu izleyecek ve kripto para alış satış platformu olan yerli şirketlere haciz müzekkeresi gönderilerek kripto para hesabına haciz uygulanması mümkün olacaktır.

Kripto Para Hesabıma Bloke Konuldu, Ne Yapmalıyım?

Kripto para hesabına konulan haciz, bazı durumlarda hukuka uygun olabileceği gibi bazı durumlarda da hukuka aykırı olabilir. Haczin ne zaman hukuka uygun ne zaman hukuka aykırı olduğunun belirlenebilmesi için somut olayın titizlikle incelenmesi gerekir.

Öncelikle icra dosyasının incelenmesi ve itiraz veya şikayetlerinin bulunup bulunmadığına bakılması gerekir. Örneğin, haciz işleminde borcu karşılamaya yeter miktarda malvarlığına haciz konulması ve ölçülülük ilkesine uyulması esastır. Bir kişinin hem gayrimenkulleri, hem arabası, hem banka hem de hem kripto hesapları bulunmakta ise ve yalnızca banka hesabına veya yalnızca arabaya konulması ile haciz miktarı karşılanabiliyor ise araç haczi ile yetinilmesi ölçülülük ilkesine uygun olacaktır.

Aksi taktirde, örneğin 10.000 TL tutarında borç için kişinin hem 20.000 TL’lik banka hesabına, hem 300.000 TL’lik arabasına, hem gayrimenkullerine hem de kripto para hesabına haciz konulması taşkın haciz olacak, borçlu bu durumda kripto para hesabındaki haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilecektir.

Kripto Para Hesabına Hacizde Karşılaşılabilecek Hukuki Sorunlar

Kripto para hesabına haciz işleminde karşılaşılabilecek farklı hukuki sorun bulunmaktadır. Kripto para piyasaları oldukça değişken ve hareketli piyasalardır ve bu alanda yatırımcıların kar oranları %50, %100 hatta kimi zaman %500 veya %1000 dahi olabilmektedir. Bu yüzden son zamanlarda kripto paralara yatırım yaparak oldukça yüksek gelir elde eden kişiler olduğu gibi zarar eden de binlerce kişi bulunmaktadır. Bir borçlunun kripto para hesabına haciz konulması, kripto malvarlığı çok değişken olduğu için, bankadaki mevduat hesabına haciz konulmasından çok daha farklı sorunlara neden olabilecektir. Kısa süreli ani yükselmelerde kripto para hesabındaki tutarlar katlanarak büyüyecek, beş veya on katına belki daha fazlasına çıkabilecektir. Bu tarz bir yükselme söz konusu olduğunda, eğer kişinin kripto para hesabı blokeli ise o sırada hesapta herhangi bir işlem yapamayacak, bu da ciddi bir maddi zarara sebebiyet verecektir. Öyle ki, o an hesapta bloke olmasa kişi belki elde ettiği karın yalnızca bir kısmı ile borcunun tamamını ödeyebilecekken bu imkanı elinden alınmaktadır.

Benzer şekilde, haciz tatbikinden sonra, coin ya da token’lardaki ani düşüş nedeniyle hesaptaki tutar satış anında bir anda erimiş ve beşte biri tutara düşmüş, borcu karşılamaktan uzak hale gelmiş olabilir.

Neticede, kripto para hesabındaki değer bir malvarlığı değeridir.

Pekiyi, haciz uygulamasında bu malvarlığı değerinin hangi tarihteki Türk Lirası karşılığı esas alınacaktır?

Bu konu tartışmalıdır ve henüz bununla ilgili emsal yargı kararları bulunmamaktadır.

Haczin konulduğu tarihteki parasal değer ile kripto paranın Türk lirasına çevrildiği tarihteki parasal değer arasında fahiş fiyat farkı bulunması halinde borçlunun bundan dolayı zarara uğrayacağı kuşkusuzdur.

Bir diğer soru, kişinin kripto hesabında borçtan daha yüksek miktarda malvarlığı varsa bunun tamamına mı haciz konulacağı sorusudur. Örneğin o kişinin 100.000 TL’si varsa ve borç tutarı yalnızca 10.000 TL ise paranın tamamına mı bloke konulacaktır? Bu sorunun cevabı yine İcra İflas Kanunu’nun genel hükümlerine göre belirlenir. 100.000 TL’lik hesaba 10.000 TL’lik borç için bloke konulacaksa hesabın tamamına değil yalnızca borç tutarı kadar bloke konulmalıdır.

Bir diğer örnekte ise, bir kişinin icra dairesi vasıtasıyla takip edilen toplamda 15.000 TL tutarlı bir borcu vardır. Kripto para hesabında, 1.000 TL’lik Bittorrent, 8.000 TL’lik OMG Network, 5.000 TL’lik Chiliz ve 6.000 TL’lik Dogecoin varsa, haciz konulacak değer neye göre seçilecektir? Bunlardan birinin o dönemde yükselme ihtimali söz konusu ise, alacaklı özellikle bu değeri seçebilecek midir yoksa haciz bunların tamamına mı konulacaktır? Bu da ayrı bir tartışma konusudur ve bu soruların şu an için kesin ve net bir cevabını vermek mümkün değildir.

Kripto Para Hesabına Haciz Gelir Mi sorusunun cevabını bu yazımızda ayrıntıları ile ele aldık. Daha fazla bilgi almak için iletişim formu aracılığı ile Ankara avukat ofisimiz ile iletişime geçebilirsiniz.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

twelve + eight =

DANIŞMA HATTI

Kor Avukatlık ve Danışmanlık. Bu sitede bulunan bütün içerik, Türkiye Barolar Birliği’nin Meslek Kurallarına uygun şekilde tasarlanmış olup sadece bilgilendirme amaçlıdır.                             

Copyright © KorHukuk 2020